Marzysz o noclegu pod gwiazdami, w otoczeniu szumu drzew i śpiewu ptaków? Polska przyroda oferuje wiele pięknych miejsc, a dzięki programowi "Zanocuj w lesie" Lasy Państwowe otworzyły drzwi do legalnego i odpowiedzialnego biwakowania na dziko. Ten artykuł przeprowadzi Cię przez zasady, wskaże, gdzie szukać sprawdzonych lokalizacji i jak cieszyć się kontaktem z naturą, jednocześnie szanując jej prawa i dbając o bezpieczeństwo.
Legalne biwakowanie w lesie w Polsce: Program „Zanocuj w lesie” otwiera nowe możliwości dla miłośników natury
- Program „Zanocuj w lesie” Lasów Państwowych pozwala na legalne biwakowanie „na dziko” na ponad 600 tys. ha wyznaczonych obszarów w całej Polsce.
- Do 9 osób i na 2 noce nie potrzebujesz żadnego zgłoszenia wystarczy wybrać odpowiedni obszar na mapie BDL lub w aplikacji mBDL.
- Używanie ognia i kuchenek gazowych jest dozwolone tylko w specjalnie wyznaczonych „czerwonych” strefach, które również znajdziesz na mapie.
- Nocowanie poza programem „Zanocuj w lesie” i wyznaczonymi miejscami jest zabronione i grozi mandatem do 500 zł, a za rozpalenie ognia nawet do 5000 zł.
- Kluczowe jest przestrzeganie zasady „Leave No Trace” zostaw miejsce biwaku w nienaruszonym stanie, zabierając wszystkie śmieci.
Nocowanie "na dziko" w lesie, poza specjalnie do tego przeznaczonymi miejscami, jest co do zasady zabronione przez Ustawę o lasach. Jednak polskie Lasy Państwowe wychodzą naprzeciw rosnącemu zainteresowaniu bushcraftem i survivalem, wprowadzając program "Zanocuj w lesie". To właśnie ten program stanowi kluczowy wyjątek, pozwalając na legalne spędzenie nocy w sercu natury pod określonymi warunkami.
Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących biwakowania w lesie może mieć poważne konsekwencje. Za nielegalne nocowanie poza wyznaczonymi obszarami lub miejscami postoju grozi mandat karny w wysokości do 500 zł, nakładany przez Straż Leśną. Jeszcze surowsze kary czekają za nieostrożne obchodzenie się z ogniem rozpalenie go w miejscu niedozwolonym może skutkować mandatem do 500 zł, a w skrajnych przypadkach, gdy spowoduje to zagrożenie pożarowe, grzywną nawet do 5000 zł. Udział w programie "Zanocuj w lesie" jest najprostszym sposobem, aby uniknąć tych nieprzyjemnych konsekwencji i cieszyć się lasem legalnie.
Program "Zanocuj w lesie" to inicjatywa Lasów Państwowych, która zrewolucjonizowała podejście do nocowania w lesie. Od 2021 roku, na ponad 600 tysiącach hektarów lasów wchodzących w skład ponad 420 nadleśnictw, można legalnie biwakować "na dziko". Aby skorzystać z tej możliwości, wystarczy spełnić kilka prostych warunków:
- Grupa biwakowiczów nie może liczyć więcej niż 9 osób.
- Pobyt w danym miejscu nie może przekroczyć dwóch nocy z rzędu.
- Nie jest wymagane żadne formalne zgłoszenie ani pozwolenie od nadleśnictwa.
Aby dowiedzieć się, jak korzystać z mapy BDL w kontekście programu "Zanocuj w lesie", warto zapoznać się z materiałami instruktażowymi. Oto jak krok po kroku odnaleźć legalne miejsca na nocleg:
- Wejdź na stronę internetową Banku Danych o Lasach (BDL) lub otwórz aplikację mobilną mBDL.
- Na mapie znajdź i aktywuj warstwę "Zanocuj w lesie".
- Obszary objęte programem zostaną podświetlone na mapie. Możesz je powiększać i przeglądać szczegóły dotyczące konkretnych lokalizacji.
- Zaplanuj swoją trasę, uwzględniając wyznaczone obszary biwakowe.
Alternatywą dla przeglądania mapy na komputerze jest aplikacja mobilna mBDL. To Twoje podręczne narzędzie, które zawsze masz przy sobie, gdy jesteś w terenie. Dzięki niej możesz łatwo wyszukiwać obszary objęte programem "Zanocuj w lesie", nawigować po nich i sprawdzać najważniejsze informacje dotyczące zasad biwakowania, nawet bez dostępu do internetu (po wcześniejszym pobraniu mapy offline).
Kluczowe jest prawidłowe odczytywanie oznaczeń na mapie. Zwróć uwagę na:
- Strefy "żółte": Są to podstawowe obszary programu, gdzie biwakowanie jest dozwolone, ale używanie otwartego ognia i kuchenek gazowych jest zabronione.
- Strefy "czerwone": Są to mniejsze, specjalnie wyznaczone miejsca w ramach programu, gdzie dozwolone jest używanie kuchenek gazowych, a w niektórych z nich również rozpalanie ognisk w wyznaczonych paleniskach.
Dokładne sprawdzanie granic tych obszarów na mapie jest niezbędne, aby uniknąć nieporozumień i przestrzegać zasad.
Podstawowe zasady programu "Zanocuj w lesie" są proste i mają na celu minimalizowanie wpływu na środowisko. Pamiętaj, że nocleg do 9 osób i na maksymalnie 2 noce nie wymaga żadnego zgłoszenia.
Jeśli planujesz większy wypad, na przykład z grupą liczącą więcej niż 9 osób, lub zamierzasz pozostać w lesie dłużej niż dwie noce z rzędu, musisz postępować zgodnie z ogólnymi przepisami. W takich sytuacjach niezbędny jest kontakt z właściwym nadleśnictwem w celu uzyskania indywidualnej zgody. Program "Zanocuj w lesie" oferuje uproszczone zasady tylko dla mniejszych grup i krótszych pobytów.
Kwestia ognia w lesie wymaga szczególnej uwagi. Oto kluczowe zasady:
- W większości wyznaczonych stref programu ("żółtych") otwarty ogień i kuchenki gazowe są zabronione.
- Lasy Państwowe wyznaczyły mniejsze "czerwone" strefy, gdzie dozwolone jest używanie kuchenek gazowych.
- W niektórych z tych "czerwonych" stref istnieje możliwość rozpalenia ogniska, ale tylko w miejscach do tego specjalnie wyznaczonych.
Zawsze sprawdzaj na mapie BDL, do której strefy należysz i jakie są tam obowiązujące zasady dotyczące ognia.
Podstawą odpowiedzialnego biwakowania jest zasada "Leave No Trace", czyli "Nie zostawiaj śladu". Oznacza to, że Twoim celem powinno być opuszczenie miejsca biwaku w stanie nie gorszym, a najlepiej lepszym niż zastałeś. W praktyce przekłada się to na:
- Zabieranie ze sobą wszystkich śmieci absolutnie wszystkiego, co przyniosłeś do lasu, włącznie z resztkami organicznymi, które nie rozłożą się szybko.
- Unikanie niszczenia roślinności nie zrywaj kwiatów, nie łam gałęzi, nie wykopuj mchu.
- Minimalizowanie hałasu szanuj spokój zwierząt i innych ludzi.
- Nie budowanie stałych konstrukcji ani szałasów z żywych gałęzi.
Dbanie o to, by Twój pobyt w lesie był jak najmniej zauważalny, jest kluczowe dla ochrony przyrody.
Komfortowa noc w lesie zależy od odpowiedniego przygotowania. Niezależnie od tego, czy wybierzesz tradycyjny namiot, lekki hamak z moskitierą i tarpem, czy po prostu płachtę biwakową (tarp), pamiętaj o dostosowaniu sprzętu do warunków. Namiot zapewni najlepszą ochronę przed deszczem i owadami, hamak oferuje wygodę i izolację od wilgotnej ziemi, a tarp jest najlżejszą opcją, chroniącą przed słońcem i lekkim deszczem.
Bezpieczeństwo w lesie to podstawa. Oto kilka kluczowych wskazówek:
- Przechowuj jedzenie w szczelnych pojemnikach, najlepiej zawieszone na drzewie, z dala od namiotu, aby nie przyciągać dzikich zwierząt.
- Bądź świadomy otoczenia obserwuj ślady zwierząt, nasłuchuj odgłosów.
- Unikaj pozostawiania resztek jedzenia i śmieci, które mogą zwabić zwierzęta.
- Zawsze informuj kogoś o swojej lokalizacji i planowanym czasie powrotu.
Biwakowanie w różnych porach roku wymaga innego podejścia. Latem kluczowy jest lekki sprzęt, ochrona przed słońcem i owadami. Jesienią niezbędne są cieplejsze śpiwory i dodatkowa warstwa odzieży, a także ochrona przed wilgocią. Zimą biwakowanie jest najtrudniejsze wymaga specjalistycznego sprzętu, bardzo ciepłego ubioru i odpowiedniego przygotowania do niskich temperatur oraz potencjalnie trudnych warunków terenowych.
Program "Zanocuj w lesie" nie jest jedyną legalną opcją noclegu na łonie natury. Lasy Państwowe często udostępniają również pola biwakowe, miejsca postoju pojazdów czy wiaty turystyczne, które są zazwyczaj oznaczone na mapach. Są to miejsca z podstawową infrastrukturą, gdzie można legalnie rozbić namiot lub odpocząć.
Warto pamiętać, że program "Zanocuj w lesie" dotyczy wyłącznie lasów zarządzanych przez Lasy Państwowe. Jeśli planujesz biwakować w lesie prywatnym, zawsze musisz uzyskać indywidualną zgodę właściciela. Niezależnie od programu, biwakowanie na terenach prywatnych bez pozwolenia jest niedozwolone.
Zachęcam do odkrywania piękna polskich lasów i poszukiwania lokalnych inicjatyw oraz miejsc przyjaznych biwakowiczom. Często można natrafić na ciekawe, mniej znane miejsca, które oferują dodatkowe opcje legalnego noclegu na łonie natury, uzupełniając ofertę programu Lasów Państwowych.
